Pałac Podwilcze k/ Białogardu Pałac w Otoku woj. Zachodniopomorskie Pałac Myśliwski w Mojej Woli Pojazdy zabytkowe Zabytki techniki Zamek w Ratnie Dolnym Tydzień Dla Dziedzictwa 2019
Udostępnij artykuł na facebook'u

Pod lupą

2015-09-18

„Pod lupą” – Gminna Ewidencja Zabytków jako obowiązek samorządu w zakresie ochrony i opieki nad zabytkami i element wsparcia jakie oferujemy samorządom Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (DZ.U. Nr 162 z 2003 r., poz. 1568) wyraźnie ceduje ciężar obowiązku ochrony zabytków na organy administracji publicznej – w tym na jednostki samorządu terytorialnego. Jak czytamy w art. 4 rzeczonej ustawy, organy administracji publicznej mają dbać o: „zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie” oraz zapobiegać „zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków”.


Jednym z obowiązków nałożonych wprost przez ustawę na gminy jest: „uwzględnienie zadań ochronnych w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przy kształtowaniu środowiska”. Temu zadaniu ma służyć gminna ewidencja zabytków, o której jest mowa w artykule 22. Punkt 4 tego artykułu mówi: „Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy”. 
Przyjrzyjmy się bliżej temu zagadnieniu. 
Art. 22 , pkt 5 ustawy ochronie zabytków i opiece nad zabytkami , określa co wchodzi w skład gminnej ewidencji zabytków, są to:
- zabytki nieruchome wpisane do rejestru
- inne zabytki nieruchome, znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków
- inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Jak wynika z przepisów ustawy, Gminna Ewidencja Zabytków w swojej istocie nie jest tylko powtórzeniem zapisów w rejestrze oraz wojewódzkiej ewidencji zabytków. Gminy otrzymały tym samym możliwość uzupełnienia  katalogu  obiektów, znajdujących się na ich terenie,  które spełniają kryteria definicji zabytku. Z drugiej strony należy z tego narzędzia korzystać bardzo rozważnie gdyż skutkiem wpisu nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków jest konieczność uzgadniania z konserwatorem zabytków decyzji o warunkach zabudowy 
oraz decyzji o pozwoleniu na budowę. Co więcej  Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 
w wyroku z 3 lipca 2013 r. uznał, 
że wpis nieruchomości do ewidencji , który zbliżony jest
w skutkach do wpisu do rejestru zabytków – podlega kontroli sądowej. 
Budowa Gminnej Ewidencji Zabytków winna być zatem głęboko przemyślanym procesem. Gminna Ewidencja Zabytków wykonana niedokładnie, na zasadzie chaotycznego doboru obiektów nie spełni ustawowych zadań – wręcz przeciwnie – wprowadzi więcej szkody niż pożytku. Jeżeli planują Państwo opracowanie lub aktualizację Gminnej Ewidencji Zabytków zgłoś się do nas. Zespół doświadczonych specjalistów opracuje przemyślaną, spójną i logiczną Ewidencję, która stanie się istotnym narzędziem ochrony dziedzictwa kulturowego w Państwa gminie.